Yetkazib berish shartlari kim toʻlashini emas, kim marshrutni nazorat qilishini ham belgilaydi. Xitoy shartnomalaridagi toʻrtta asosiy terminni tahlil qilamiz.
Incoterms narx haqida emas, uchta narsani taqsimlash haqida: xarajatlar, xavflar va nazorat. Importchilar koʻpincha terminni odat boʻyicha tanlaydi, keyin esa marshrut va muddatlarga taʼsir qila olmasligini bilib qoladi, chunki tashuvchini sotuvchi yollaydi.
Sotuvchi tovarni shunchaki oʻz omborida topshiradi. Siz hamma narsaga javob berasiz, jumladan Xitoyda eksport rasmiylashtiruviga — chet el shaxsi esa eksport deklaratsiyasini mustaqil topshira olmaydi. Amalda buni ekspeditoringiz xitoy kompaniyasi orqali bajaradi.
Sotuvchi yukni portga yetkazadi va eksportni rasmiylashtiradi, siz asosiy tashuv uchun toʻlaysiz va tashuvchini tanlaysiz. Bu oqilona muvozanat — lekin faqat dengiz joʻnatmalari uchun. Temir yoʻl va avtotransport uchun FCA toʻgʻriroq.
CIF da sotuvchi liniya va sugʻurtani oʻzi tanlaydi, DDP da esa sizning davlatingizda rasmiylashtiruvni ham oʻz zimmasiga oladi. Bu birinchi uzilishgacha qulay: siz haqiqiy fraxt tarifini bilmaysiz, tashuvchi tanloviga taʼsir qilmaysiz. Sotuvchining logistika ustamasi odatda 8–15 % ni tashkil qiladi.
Qoida oddiy: hajmingiz qanchalik katta boʻlsa, EXW/FCA ga shunchalik yaqin harakat qilish kerak. Muntazam xaridlarda logistika ustidan nazorat DDP qulayligidan qimmatroq turadi.
Va nihoyat: Incoterms termini har doim geografik nuqta va tahriri bilan koʻrsatiladi — masalan, «FCA Ningbo, Incoterms 2020». Nuqta va yilsiz ifoda yuridik jihatdan toʻliq emas va bahsli vaziyatda sizning foydangizga talqin qilinmaydi.
Yukni tasvirlang — ikki ish soati ichida smeta va muddat bilan qaytamiz.
Hisob-kitob olish
